انواع تزریقات زیبایی
دنیای پزشکی و زیبایی امروزه شاهد پیشرفت های چشمگیری است و تزریقات زیبایی به یکی از محبوب ترین روش های غیرجراحی برای جوانسازی و فرم دهی به صورت و بدن تبدیل شده است. این روش ها به دلیل دوره نقاهت کوتاه و نتایج نسبتاً سریع، طرفداران زیادی پیدا کرده اند. در ادامه به بررسی مهم ترین و کاربردی ترین تزریقات زیبایی می پردازیم:
تزریق بوتاکس
تزریق بوتاکس یکی از شناخته شده ترین تزریقات زیبایی است که از سم کلستریدیوم بوتولینوم به دست می آید. مکانیسم اثر آن بر پایه فلج کردن موقت و انتخابی عضلات صورت است. این کار باعث می شود که عضلات نتوانند جمع شوند و در نتیجه، چین و چروک های ناشی از حرکات تکراری صورت (مانند خط اخم، خط پیشانی و خط دور چشم) صاف و محو شوند. بوتاکس بیشتر جنبه پیشگیرانه و درمانی دارد تا حجم دهی.
فیلرهای پوستی یا ژل ها
برخلاف بوتاکس که روی عضلات اثر می گذارد، تزریق فیلر کارش پر کردن و حجم دادن است. رایج ترین ماده مورد استفاده در فیلرها، اسید هیالورونیک است که ماده ای طبیعی موجود در بدن است و خاصیت جذب آب بالایی دارد. از فیلرها برای موارد زیر استفاده می شود:
- زیر چشم: برای رفع گودی و تیرگی
- خط خنده و فک: برای فرم دهی و لیفت کردن
- گونه: برای برجسته سازی و خوش فرم کردن
- لب: برای حجم دهی و کانتورینگ لب ها
- خطوط عمیق صورت: برای پر کردن چین و چروک های استاتیک (چروک هایی که حتی در حالت استراحت هم وجود دارند)
تزریق چربی
این روش یک روش کاملاً طبیعی است که در آن چربی از نواحی دیگر بدن فرد (مانند شکم، پهلوها یا ران ها) برداشته شده و پس از پردازش و خالص سازی، به صورت یا نواحی مورد نظر تزریق می شود. تزریق چربی به عنوان یک فیلر زنده عمل می کند و بخشی از آن به صورت دائمی در جای خود باقی می ماند. این روش برای حجم دهی گونه ها، شقیقه ها و حتی اصلاح فرم دست ها بسیار کاربرد دارد.
مزوتراپی
مزوتراپی در واقع مجموعه ای از تزریقات میکروسکوپی است که در آن کوکتل های دارویی، ویتامین ها، مواد معدنی، آنزیم ها و هورمون ها مستقیماً به لایه میانی پوست (درم) تزریق می شوند. کاربردهای آن بسیار متنوع است، از رفع چاقی موضعی و سلولیت گرفته تا جوانسازی پوست، رفع ریزش مو و روشن کنندگی پوست.
پی آر پی (PRP) یا پلاسمای غنی از پلاکت
در روش پی آر پی از خون خود فرد استفاده می شود. خون فرد گرفته شده و در دستگاه سانتریفیوژ قرار می گیرد تا پلاکت های آن از سایر اجزا جدا شوند. پلاکت ها حاوی فاکتورهای رشد هستند که وقتی به پوست تزریق می شوند، باعث کلاژن سازی و بازسازی سلول های پوستی می شوند. این روش برای جوانسازی صورت، درمان جای جوش، رفع تیرگی دور چشم و حتی تقویت موها بسیار موثر است.
تزریق آنزیم
اگرچه این یک روش زیبایی مستقیم نیست، اما بخش مهمی از دنیای تزریقات را تشکیل می دهد. گاهی اوقات فرد از نتیجه تزریق ژل خود راضی نیست یا دچار عوارضی مانند تورم یا نامتقارن شدن می شود. در این حالت از آنزیم هیالورونیداز استفاده می شود تا ژل تزریق شده را حل کرده و به حالت قبل برگرداند.
هر کدام از این روش ها کاربرد خاص خود را دارند و انتخاب بین آن ها بستگی به نوع مشکل، آناتومی صورت و تشخیص پزشک متخصص دارد.
مزایای تزریقات زیبایی
تزریقات زیبایی در سال های اخیر تحولی بزرگ در صنعت زیبایی ایجاد کرده اند و محبوبیت روزافزونی پیدا می کنند. این استقبال گسترده بی دلیل نیست و مزایای متعددی نسبت به روش های قدیمی تر یا جراحی های سنگین دارد. در ادامه به مهم ترین مزایای این روش ها می پردازیم:
دوره نقاهت کوتاه و بازگشت سریع به زندگی
یکی از بزرگ ترین مزایای تزریقات زیبایی، عدم نیاز به بستری شدن و استراحت طولانی است. برخلاف جراحی های پلاستیک که ممکن است هفته ها برای بهبودی کامل زمان نیاز داشته باشند، اکثر تزریقات زیبایی به صورت سرپایی انجام می شوند. فرد می تواند بلافاصله پس از انجام تزریق، کلینیک را ترک کند و حتی در همان روز یا روز بعد به کارهای روزمره خود بازگردد. کبودی و تورم ناشی از آن معمولاً جزئی است و با کمی آرایش یا گذشت زمان محو می شود.
حداقل تهاجم
تزریقات زیبایی نیازی به بیهوشی عمومی و برش های جراحی ندارند. این موضوع ریسک های مرتبط با بیهوشی و عفونت های جراحی را به شدت کاهش می دهد. استفاده از سوزن های بسیار ریز (میکرونییدل) و گاهی بی حسی موضعی ساده، فرآیند را برای فرد بسیار قابل تحمل کرده است. کسانی که از جراحی می ترسند یا وقت کافی برای ریکاوری ندارند، بهترین گزینه برایشان همین روش هاست.
نتایج فوری و قابل مشاهده
در بسیاری از انواع تزریقات، به خصوص فیلرها و چربی، نتایج بلافاصله پس از تزریق قابل مشاهده هستند. برای مثال، وقتی فرد برای حجم دهی به لب یا گونه اقدام می کند، تغییر فرم و برجستگی را همان لحظه می بیند. حتی در روش هایی مانند بوتاکس که اثر آن چند روز طول می کشد تا کامل شود، روند بهبود چین و چروک به تدریج و بدون شوک ناگهانی به چهره رخ می دهد که برای بسیاری از افراد جذاب تر است.
هزینه مناسب تر نسبت به جراحی
اگرچه تزریقات زیبایی ممکن است در نگاه اول هزینه بر به نظر برسند، اما اگر با هزینه های سنگین جراحی های زیبایی، هزینه های بیمارستان، بیهوشی، داروها و روزهای از دست رفته کاری مقایسه شوند، اغلب گزینه ای اقتصادی تر محسوب می شوند. همچنین، چون این تزریقات موقتی هستند، فرد می تواند بدون تعهد مادام العمر، استایل چهره خود را تغییر دهد و اگر از نتیجه راضی نبود، صبر کند تا اثر آن از بین برود.
قابلیت اصلاح و تنظیم مجدد
یکی دیگر از مزایای مهم، انعطاف پذیری این روش هاست. اگر فرد از فرم لب یا گونه ی تزریق شده خود راضی نباشد، در مورد فیلرهای هیالورونیک می توان با تزریق آنزیم مخصوص، ژل را حل کرد و به حالت قبل بازگشت. همچنین در جلسات بعدی، پزشک می تواند میزان ماده تزریقی را کم یا زیاد کند تا به نتیجه مطلوب و طبیعی تری برسد.
افزایش اعتماد به نفس و بهبود کیفیت زندگی
زیبایی ظاهری تاثیر مستقیمی بر روحیه افراد دارد. رفع خطوط اخم که باعث می شوند فرد همیشه عصبانی یا غمگین به نظر برسد یا برطرف کردن گودی و تیرگی زیر چشم که پیری را زودرس نشان می دهد، می تواند حس شادابی و جوانی را به فرد بازگرداند. بسیاری از افراد پس از انجام این تزریقات، در تعاملات اجتماعی خود اعتماد به نفس بیشتری پیدا می کنند و از نگاه کردن به آینه لذت می برند.
کاربردهای درمانی علاوه بر زیبایی
برخی از این تزریقات صرفاً زیبایی نیستند و کاربردهای درمانی مهمی دارند. بوتاکس برای درمان میگرن های مزمن، تعریق بیش از حد کف دست و زیر بغل و دندان قروچه استفاده می شود. مزوتراپی نیز برای رفع ریزش مو و درمان سلولیت کاربرد دارد. بنابراین، این تزریقات دو کارکرد زیبایی و درمانی را همزمان برای فرد به همراه دارند.
تنوع بالا در درمان مشکلات مختلف
تنوع مواد تزریقی به پزشکان اجازه می دهد تا برنامه ای کاملاً شخصی سازی شده برای هر فرد طراحی کنند. از رفع چین و چروک های ریز گرفته تا لیفت کامل صورت، درمان آکنه و اسکار، تا حجم دهی بخش های مختلف بدن، همه این موارد با تزریق قابل انجام هستند و این تنوع پاسخگوی نیازهای مختلفی از افراد با سنین و مشکلات متفاوت است.
عوارض احتمالی تزریقات زیبایی
با وجود اینکه تزریقات زیبایی به عنوان روش هایی کم خطر و سرپایی شناخته می شوند، اما مانند هر مداخله پزشکی دیگری، بدون ریسک نیستند. آگاهی از عوارض احتمالی به افراد کمک می کند تا با دیدی باز و واقع بینانه تصمیم گیری کنند. این عوارض می توانند از موارد خفیف و گذرا تا مشکلات جدی و کم شایع متغیر باشند:
- عوارض شایع و گذرا (موضعی): این واکنش ها طبیعی هستند و معمولاً ظرف چند روز تا یک هفته برطرف می شوند. بلافاصله پس از تزریق، فرد ممکن است در ناحیه تزریق دچار قرمزی، تورم و کبودی شود. این موارد به دلیل ورود سوزن به بافت و آسیب دیدن مویرگ های ریز است. همچنین احساس درد خفیف یا سوزش در محل تزریق و سفتی یا کوفتگی بافت در روزهای اول کاملاً طبیعی است. خارش خفیف نیز گاهی در دوران بهبود گزارش می شود.
- عدم تقارن و نامتقارن شدن: یکی از شایع ترین شکایات پس از تزریق، عدم تقارن است. ممکن است یک لب کمی پرتر از دیگری شود یا گونه ها در یک سطح نباشند. گاهی این امر ناشی از تکنیک تزریق است و گاهی به دلیل تفاوت در آناتومی طبیعی صورت فرد یا تورم نامتقارن پس از کار است. در بسیاری از موارد، این مشکل با گذشت زمان و رفع تورم حل می شود، اما گاهی نیاز به اصلاح با تزریق مجدد یا تزریق محلول حل کننده دارد.
- توده ها و برجستگی های زیر پوستی: در تزریق فیلرها یا چربی، گاهی اوقات مواد به صورت یکنواخت پخش نمی شوند و توده های کوچکی زیر پوست ایجاد می کنند که با لمس قابل حس هستند. در تزریق چربی، ممکن است کیست های کوچک یا کلسیفیکاسیون (سفت شدن چربی) رخ دهد. همچنین اگر فیلر خیلی سطحی تزریق شود، ممکن است رنگ پوست در آن ناحیه آبی یا مایل به سفید شود.
- واکنش های آلرژیک: اگرچه در فیلرهای مدرن که بر پایه اسید هیالورونیک ساخته شده اند، واکنش های آلرژیک نادر است، اما امکان آن وجود دارد. برخی افراد ممکن است به مواد بی حسی (مثل لیدوکائین) موجود در ژل ها یا به خودِ ماده فیلر حساسیت نشان دهند. علائم شامل تورم شدید، خارش طولانی مدت، کهیر یا تنگی نفس است که در این صورت باید سریعاً به پزشک مراجعه کرد.
- عوارض ناشی از تکنیک اشتباه (مهم ترین خطر): بسیاری از عوارض جدی تزریقات زیبایی نه به دلیل خودِ ماده، بلکه به دلیل تکنیک نادرست تزریق یا عدم تجربه تزریق کننده رخ می دهند. اگر سوزن به اشتباه وارد یک رگ خونی شود، می تواند باعث انسداد عروق شود. این موضوع در نواحی حساس مانند بینی (پشت بینی) یا پیشانی بسیار خطرناک است و می تواند منجر به مرگ بافت (نکروز)، زخم های عمیق و حتی در موارد نادر و بسیار شدید، کوری یا سکته شود. استفاده از مواد غیراستاندارد یا تقلبی در مراکز غیرمجاز نیز این خطرات را چندین برابر می کند.
- عفونت: هر زمان که پوست سوراخ شود، پاتوژن ها می توانند وارد بدن شوند. اگر شرایط استریل رعایت نشود یا مراقبت های بعد از تزریق به درستی انجام نگیرد، ناحیه تزریق دچار عفونت می شود. علائم عفونت شامل قرمزی شدید، گرمای بیش از حد محل، درد نبض دار و ترشحات چرکی است. در موارد نادر، ممکن است آبسه (کیسه چرکی) تشکیل شود که نیاز به تخلیه دارد.
- مهاجرت مواد: فیلرها یا چربی تزریق شده ممکن است از محل اصلی خود حرکت کنند. این حالت که به آن “مهاجرت” می گویند، باعث می شود فرم ظاهری تغییر کند و برجستگی در جایی غیر از محل مورد نظر ایجاد شود. برای مثال، فیلر لب ممکن است به سمت خط خنده پایین بیاید یا فیلر گونه ممکن است در زیر پلک پف ایجاد کند.
- تأثیرات روانی و نارضایتی: گاهی اوقات تزریق از نظر پزشکی بدون عارضه انجام می شود، اما نتیجه با انتظارات زیباجو همخوانی ندارد. تغییر بیش از حد چهره، ظاهر مصنوعی (مانند لب های بسیار پر یا گونه های غیرطبیعی) می تواند باعث نارضایتی شدید، افسردگی و کاهش اعتماد به نفس فرد شود. این موضوع اهمیت مشاوره دقیق قبل از تزریق و انتخاب پزشک با سلیقه و متخصص را نشان می دهد.
- عوارض بوتاکس خاص: در تزریق بوتاکس، اگر دوز یا محل تزریق دقیق نباشد، ممکن است باعث افتادگی پلک (پتوز)، ابرو یا شل شدن عضلات صورت شود که باعث می شود فرد نتواند به راحتی اخم کند یا لبخند بزند. همچنین ممکن است سردرد یا علائم شبیه آنفولانزا برای چند روز رخ دهد.
مراقبت های پیش از تزریقات زیبایی
- حداقل یک هفته قبل از تزریق، از مصرف داروهای رقیق کننده خون مانند آسپیرین، ایبوپروفن، ژلوفن، وارفارین و مکمل های گیاهی مانند روغن ماهی، سیر و ویتامین E خودداری کنید، زیرا این موارد خطر کبودی و خونریزی را افزایش می دهند.
- اگر سابقه بیماری های خاص مانند دیابت، بیماری های خودایمنی، عفونت های پوستی فعال در ناحیه تزریق یا تبخال دارید، حتماً پیش از مراجعه به پزشک اطلاع دهید.
- لیست کامل داروهایی که در حال حاضر مصرف می کنید، به خصوص آنتی بیوتیک ها یا داروهای شیمی درمانی را به پزشک خود نشان دهید تا تداخلات دارویی بررسی شود.
- به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از تزریق، از نوشیدن الکل و دخانیات دوری کنید، زیرا مصرف این مواد باعث افزایش تورم و کند شدن روند بهبود پس از تزریق می شود.
- در روز تزریق، پوست صورتتان را کاملاً تمیز و بدون آرایش نگه دارید و از استفاده از کرم ها، لوسیون ها یا محصولات مراقبت از پوست در ناحیه مورد نظر خودداری کنید.
- اگر در گذشته تزریق زیبایی انجام داده اید و دچار عوارض شده اید، یا به مواد خاصی حساسیت دارید، حتماً این موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
- سعی کنید در روز تزریق استرس و اضطراب نداشته باشید و خواب کافی شب قبل را رعایت کنید، زیرا سلامت عمومی بدن بر نتیجه نهایی تاثیر می گذارد.
- اگر سابقه تبخال دور لب دارید، ممکن است پزشک برای پیشگیری از فعال شدن ویروس پس از تزریق، برای شما داروی پیشگیرانه تجویز کند.
- در جلسه مشاوره قبل از تزریق، انتظارات واقع بینانه خود را با پزشک مطرح کنید و از نشان دادن عکس های فتوشاپ شده یا غیرقابل دستیابی برای الگوبرداری خودداری کنید.
مراقبت های بعد از تزریقات زیبایی
- به مدت ۴ تا ۶ ساعت پس از تزریق، از دراز کشیدن به صورت کامل و خوابیدن خودداری کنید و سعی کنید سرتان بالاتر از سطح بدن قرار گیرد تا از مهاجرت مواد و افزایش تورم جلوگیری شود.
- در ۲۴ ساعت اول، از لمس کردن، فشار دادن، ماساژ دادن یا سایش ناحیه تزریق شده اکیداً خودداری کنید، مگر اینکه پزشک دستور خاصی داده باشد.
- به مدت حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت از انجام فعالیت های سنگین ورزشی، ایروبیک و هر کاری که باعث افزایش ضربان قلب و تعریق می شود، دوری کنید.
- از قرار گرفتن در معرض گرما و دمای بالا مانند سونا، جکوزی، حمام داغ و سشوار کشیدن شدید به ناحیه صورت به مدت ۲ هفته خودداری کنید.
- در روزهای اول، از مصرف نوشیدنی های داغ، غذاهای تند و ادویه دار خودداری کنید، زیرا این موارد می توانند باعث افزایش جریان خون و تورم بیشتر شوند.
- برای کاهش کبودی و تورم، در ۲۴ ساعت اول می توانید کمپرس سرد (یخ پیچیده در دستمال) را به صورت غیرمستقیم و با فاصله روی ناحیه مورد نظر بگذارید.
- تا زمانی که قرمزی و تورم کاملاً برطرف نشده است، از استفاده از لوازم آرایشی در ناحیه تزریق خودداری کنید تا خطر عفونت به حداقل برسد.
- اگر در ناحیه پیشانی تزریق انجام شده است، تا چند روز از عینک طبی یا آفتابی استفاده نکنید، زیرا فشار عینک می تواند باعث جابجایی مواد تزریقی شود.
- در صورت بروز درد خفیف، می توانید از مسکن های ساده مانند استامینوفن استفاده کنید، اما از مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (مانند ایبوپروفن) بدون دستور پزشک خودداری کنید.
- در صورت مشاهده هرگونه عارضه غیرعادی مانند درد شدید، تغییر رنگ پوست (سفید یا آبی شدن)، بی حسی طولانی مدت یا تنگی نفس، سریعاً با پزشک خود تماس بگیرید.
ماندگاری انواع تزریقات زیبایی
یکی از مهم ترین سوالات افراد پیش از انجام هرگونه تزریق زیبایی، مدت زمان ماندگاری اثرات آن است. باید توجه داشت که ماندگاری یک عدد ثابت و قطعی نیست و به عوامل متعددی مانند نوع ماده تزریقی، برند آن، محل تزریق، متابولیسم بدن فرد، سبک زندگی و مهارت پزشک بستگی دارد. در ادامه به بررسی ماندگاری هر یک از روش ها می پردازیم:
- بوتاکس: اثرات بوتاکس دائمی نیست و معمولاً موقت است. به طور کلی، اثرات بوتاکس بین ۳ تا ۶ ماه باقی می ماند. پس از این مدت، ارتباط عصب و عضله دوباره برقرار شده و عضلات شروع به حرکت می کنند که باعث بازگشت خطوط و چروک ها می شود. با تکرار منظم تزریق (معمولاً هر ۴ تا ۶ ماه یک بار)، عضلات ضعیف تر شده و فاصله زمانی بین جلسات می تواند طولانی تر شود.
- فیلرها و ژل ها: بسته به نوع برند و ناحیه تزریق، ماندگاری آن ها متفاوت است، برای لب ها حدود ۶ تا ۹ ماه و برای گونه و فک بین ۱۲ تا ۱۸ ماه دوام دارد.
- تزریق چربی: پایدارترین روش است که بخشی از چربی تزریق شده (حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد) به صورت دائمی در بدن باقی می ماند.
- مزوتراپی و پی آر پی: نتایج این روش ها موقتی هستند و برای حفظ اثرات، نیاز به تکرار جلسات هر ۳ تا ۶ ماه یک بار است.
عوامل موثر بر کاهش یا افزایش ماندگاری:
- متابولیسم بدن: افرادی که متابولیسم سریع تری دارند، مواد تزریقی را سریع تر جذب و دفع می کنند.
- فعالیت عضلانی: در نواحی که عضلات فعال تر هستند (مثل لب و دور چشم)، فیلرها و بوتاکس سریع تر تجزیه می شوند.
- قرار گرفتن در معرض آفتاب: اشعه خورشید باعث تخریب اسید هیالورونیک و کلاژن پوست می شود و ماندگاری تزریقات را کاهش می دهد.
- سیگار کشیدن: سیگار باعث کاهش خون رسانی به پوست می شود و عمر مفید فیلرها و سلامت پوست را به شدت کاهش می دهد.
در نهایت، برای داشتن نتیجه ای مطلوب و طولانی مدت، رعایت نکات مراقبتی پس از تزریق و انتخاب پزشک متخصص که تکنیک درستی داشته باشد، به اندازه خودِ ماده تزریقی اهمیت دارد.
